अंधांचे जनक लुईस ब्रल ...........




लुई ब्रेल यांचा जन्म पॅरिसपासून सुमारे वीस मैल पूर्वेस असलेल्या कुपव्रे या छोट्याशा गावात 4 जानेवारी १८०९ रोजी झाला  आणि त्याची तीन मोठी भावंडे – मोनिक कॅथरीन (जन्म १७९३), लुई-सायमन (जन्म १७९५), आणि मेरी सेलिन (जन्म १७९७)- त्यांच्या पालकांसोबत, सायमन-रेने आणि मोनिक, ग्रामीण भागात तीन हेक्टर    जमिनीवर आणि द्राक्षाच्या बागेत राहत होत्या . सायमन रेने यांनी चंबळाच्या आणि घोड्याच्या टॅंक बनवणारा म्हणून यशस्वी उद्योग  सांभाळला .

चालता येताच ब्रेलचा वेळ वडिलांच्या कार्यशाळेत खेळण्यात जात असे. वयाच्या तीनव्या वर्षी, मुल काही साधनांशी खेळत होते, चामड्याच्या तुकड्यात एक चामड्याने छिद्र पाडण्याचा प्रयत्न करत होते . पृष्ठभागावर बारकाईने डोकावताना , त्याने पॉइंटला जाण्यासाठी जोराने खाली दाबले आणि awlने कडक चामड्यावर नजर टाकली आणि त्याच्या एका डोळ्यात वार केले एका स्थानिक   डॉक्टरने बंदित डोळ्याला बांधून प्ँच केले  आणि दुसऱ्या दिवशी पॅरिस मध्ये सर्जनला ब्रेल भेटण्याची व्यवस्था केली , परंतु कोणत्याही उपचाराने खराब झालेला अवयव वाचू शकला नाही. दुखात, तरूण मुलाला आठवडे त्रास सहन करावा लागला कारण जखमेवर गंभीर संसर्ग झाला होता.  सहानुभुतीपूण नेत्रविकारामुळे अखेरीस दुसऱ्या डोळ्यातील दृष्टी गमावली. 


लुई ब्रेल संसर्गाच्या यातनातून वाचले पण वयाच्या पाचव्या वर्षी ते दोन्ही डोळ्यांनी पूर्णपणे आंधळे झाले. त्याच्या लहान वयामुळे, त्याने आपली दृष्टी गमावली आहे हे त्याला सुरुवातीला समजले नाही आणि नेहमी अंधार का असतो असे विचारले. त्यांच्या सर्वात लहान मुलाचे सामान्य पद्धतीने संगोपन करण्यासाठी त्याच्या पालकांनी बरेच प्रयत्न केले - त्या काळासाठी अगदीच असामान्य - आणि तो त्यांच्या काळजीमध्ये यशस्वी झाला. तो त्याच्या वडीलांनी त्याच्याछडीने गाव आणि देशाच्या वाटेवर नेव्हिगेट करायला शिकला आणि तो त्याच्या अपंगत्वामुळे शांतपणे मोठा झाला.  ब्रेलच्या तेजस्वी आणि सर्जनशील मनाने स्थानिक शिक्षक आणि पुरोहिताना  प्रभावित केले आणि त्याला उच्च शिक्षण देण्यात आले. 


ब्रेलने वयाच्या दहाव्या वर्षापर्यंत  कूपवेमध् शिक्षन  घेतले त्याच्या बुद्धिमत्तेमुळे आणि परिश्रमामुळे, ब्रेलला जगातील अंध मुलांसाठीच्या पहिल्या शाळांपैकी एक, रॉयल इन्स्टिट्यूट फॉर ब्लाइंड युथ,मध्ये जाण्याची परवानगी देण्यात आली, ज्याचे नाव पॅरिसमधील नॅशनल इंस्टिट्यूट फॉर ब्लाइंड यूथ असे ठेवण्यात आले त्याच्या कुटुंबातील शेवटच्या मुलांनी घर सोडले, ब्रेल फेब्रुवारी १८१९ मध्ये शाळेसाठी रवाना झाले.  त्या वेळी रॉयल इन्स्टिट्यूट एक कमी निधी नसलेली, रॅमशॅकल प्रकरण होती, परंतु यामुळे अंध मुलांसाठी तुलनेने स्थिर वातावरण उपलब्ध झाले. एकत्र शिका आणि संबद्ध करा.

शाळेचे संस्थापक,  ह्वॅलेंटीन हाई  तयार केलेली प्रणाली वापरून मुलांना वाचायला शिकवले गेले . स्वत: आंधळा नाही, Haüy एक परोपकारी होता ज्याने आपले जीवन अंधांना मदत करण्यासाठी समर्पित केले. लॅटिन अक्षराच्या वाढलेल्या ठशांसह जड कागदावर नक्षी काम करून त्यांनी मुलांसाठी पुस्तकांची एक छोटी लायब्ररी तयार केली आणि तयार केली . वाचक मजकुरावर त्यांची बोटे शोधून काढतील, हळूहळू पण पारंपारिक पद्धतीने समजून घेतील ज्याचे Haüy कौतुक करू शकेल. 

कूपव्रे येथील ब्रेल जन्मस्थान संग्रहालयात बस्ट आणि awl प्रदर्शन

ब्रेलला Haüy च्या पुस्तकांनी मदत केली होती, परंतु त्यांच्या खोलीच्या अभावामुळे तो निराश झाला होता: अशा पुस्तकांमध्ये राखून ठेवलेल्या माहितीचे प्रमाण अपरिहार्यपणे किरकोळ होते. तांब्याच्या तारेवर दाबलेल्या ओल्या कागदाचा वापर करून वाढलेली अक्षरे जटिल कारागीर प्रक्रियेत तयार केली जात असल्याने, मुले स्वत: "लिहिण्याची" आशा करू शकत नाहीत. तरुण लुईस घरी पत्रे पाठवू शकतील म्हणून, सायमन-रेनेने त्याला जाड चामड्याच्या तुकड्यांपासून बनवलेले वर्णमाला दिले. ही एक संथ आणि अवजड प्रक्रिया होती, परंतु मुलगा किमान अक्षरांची रूपरेषा शोधू शकतो आणि त्याचे पहिले वाक्य लिहू शकतो. 

हस्तनिर्मित Haüy पुस्तके सर्व मुलांसाठी अस्वस्थ आकार आणि वजनात आली. ते परिश्रमपूर्वक बांधले गेले होते, अतिशय नाजूक आणि मिळवण्यासाठी महाग होते: जेव्हा Haüy ची शाळा पहिल्यांदा उघडली तेव्हा त्यात एकूण तीन पुस्तके होती. तरीही, Haüy ने त्यांचा वापर आवेशाने केला. त्याच्यासाठी, पुस्तकांनी एक प्रणाली सादर केली जी शिक्षकांद्वारे तत्काळ मंजूर केली जाईल आणि ते खरोखरच - सर्वोत्कृष्ट साध्य करता येण्याजोगे परिणाम ऑफर करण्यासाठी - पाहणाऱ्यांना वाटले. ब्रेल आणि त्याचे शाळासोबती, तथापि, पुस्तकांच्या चिरडणाऱ्या मर्यादा सर्व चांगल्या प्रकारे ओळखू।   असे असले तरी च्या प्रयत्नांनी अजूनही एक यशस्वी यश मिळवून दिले स्पर्शाचा संवेदनाची  ओळखदृष्टीहीन वाचनासाठी एक कार्यक्षम धोरण म्हणून. Haüy प्रणालीचा मुख्य दोष म्हणजे तो "डोळ्याच्या भाषेत बोटांशी बोलणे" होता. 

शिक्षक आणि संगीतकार सुधारने

ब्रेलने Haüy ची पुस्तके वारंवार वाचली आणि शाळेने दिलेल्या तोंडी सूचनांकडे तो तितकाच लक्ष देत असे. तो एक उच्च प्रवीण विद्यार्थी असल्याचे सिद्ध झाले आणि, त्याने शाळेचा अभ्यासक्रम संपवल्यानंतर, त्याला लगेचच शिक्षकाचे सहाय्यक म्हणून राहण्यास सांगितले गेले. 1833 पर्यंत, त्याला पूर्ण प्राध्यापकपदावर उन्नत करण्यात आले. आयुष्यभर ब्रेल इन्स्टिट्यूटमध्ये राहिले जिथे त्यांनी इतिहास, भूमिती आणि बीजगणित शिकवले. 

ब्रेलच्या संगीताच्या कानाने त्याला   जीन निकोलस मॅरिग्ज यांनी शिकवलेल्या वर्गात एक कुशल सेलिस्ट आणि ऑर्गनिस्ट  बनण्यास सक्षम केले . आयुष्याच्या उत्तरार्धात, त्याच्या संगीताच्या प्रतिभेने त्याला संपूर्ण फ्रान्समधील चर्चसाठी ऑर्गन वाजवण्यास प्रवृत्त केले. एक धर्माभिमानी कॅथॉलिक , ब्रेल यांनी पॅरिसमधील चर्च ऑफसेट निकोलस डेस चॅम्प 1834 ते 1839 पर्यंत आणि नंतर सेंट ह्विन्सेंट डी पाॅल चर्चमध्ये ऑर्गनिस्टचे पद भूषवले . 

लुई ब्रेलच्या स्मृतीचा कदाचित सर्वात चिरस्थायी सन्मान म्हणजे त्यांनी शोधलेल्या लिपीत त्यांचे नाव लावून - आणि या देशात [इंग्लंड], त्यांच्या नावाचा उच्चार आमच्या स्वतःच्या भाषेत जुळवून घेऊन आम्ही त्यांना दिलेला अर्ध-जाणीव सन्मान आहे. जेव्हा आपण ब्रेलबद्दल बोलतो तेव्हा आम्ही ब्रेलचा सन्मान करतो . अशाप्रकारे त्याच्या स्मृतीला त्यांच्या काळातील अनेक प्रसिद्ध पुरुषांच्या आठवणींपेक्षा अधिक सुरक्षितता आहे.

टिप्पणी पोस्ट करा

0 टिप्पण्या